Yenidoğan Sarılığı Nedir, Ne Zaman Geçer?

Bebeğinizi kucağınıza aldığınız ilk günlerin heyecanı paha biçilemezdir. Ancak doğumdan birkaç gün sonra bebeğinizin cildinde veya göz aklarında beliren sarımsı renk, bu mutluluğa gölge düşürebilir. “Yenidoğan Sarılığı”, zamanında doğan bebeklerin %60’ında, erken doğanların ise %80’inde görülen oldukça yaygın bir durumdur. Çoğu zaman fizyolojik (doğal) bir süreç olsa da, bilirubin seviyesinin kontrolsüz yükselmesi ciddi beyin hasarlarına yol açabileceği için dikkatle takip edilmelidir.

Özel Duygu Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım ve Pediatri ekibi olarak, bu süreçte paniğe kapılmamanız ancak tedbiri de elden bırakmamanız için bilmeniz gerekenleri derledik.

Sarılık Neden Olur? Fizyolojik ve Patolojik Sarılık Farkı

Sarılığın temel nedeni, kanda “bilirubin” adı verilen maddenin birikmesidir. Bebek anne karnındayken bu maddeyi plasenta yoluyla annenin karaciğeri temizler. Ancak doğumdan sonra bebeğin henüz tam gelişmemiş karaciğeri, bu maddeyi temizlemekte zorlanabilir.

• Fizyolojik Sarılık (Normal): Genellikle doğumdan sonraki 2. veya 3. günde başlar. Bebeğin karaciğeri geliştikçe ve beslenmesi arttıkça 1-2 hafta içinde kendiliğinden geçer. Herhangi bir tedavi gerektirmeyebilir veya basit bir ışık tedavisi ile düzelir.
• Patolojik Sarılık (Tehlikeli): Eğer sarılık ilk 24 saat içinde başlamışsa bu durum ciddidir ve “patolojik sarılık” olarak adlandırılır. Genellikle kan uyuşmazlığı (Rh veya ABO), enfeksiyonlar veya bazı metabolik hastalıklar buna neden olur. Bu durumda bebek acilen hastane ortamında tedaviye alınmalıdır.

Sarılık Nasıl Anlaşılır ve Tedavi Edilir? (Fototerapi)

Yenidoğan sarılığı genellikle yüzden başlar, kandaki seviye arttıkça gövdeye, kollara ve en son bacaklara doğru yayılır. Evde bunu anlamak için bebeğin burnuna veya alnına parmağınızla hafifçe bastırıp çekin; eğer bastırdığınız yer beyaz değil de sarı görünüyorsa sarılık ihtimali yüksektir.

Tedavide altın standart Fototerapi (Işık Tedavisi) yöntemidir. Bebeğin gözleri korunarak özel bir mavi ışık kaynağının altına yatırılması işlemidir. Bu ışık, bilirubin maddesinin idrar ve dışkı yoluyla vücuttan atılmasını sağlar. Bebeğe herhangi bir acı vermez, cildini yakmaz. Özel Duygu Hastanesi’nde kullanılan son teknoloji LED fototerapi cihazları ile bebekleriniz annelerinden uzun süre ayrılmadan, kısa sürede güvenle tedavi edilmektedir.

Anne Sütü Sarılığı ve Beslenmenin Önemi

Sarılığın en büyük düşmanı iyi beslenmedir. Bebek ne kadar çok emerse, bağırsakları o kadar çok çalışır ve bilirubin dışkı yoluyla o kadar hızlı atılır. Bu nedenle sarılık olan bebeklerin sık sık (gerekirse uyandırılarak) emzirilmesi hayati önem taşır.

Bazı durumlarda “Anne Sütü Sarılığı” denilen durum görülebilir. Anne sütündeki bazı maddeler bilirubinin atılımını yavaşlatabilir. Bu durum ikiye ayrılır:

• Erken Dönem: Yetersiz emzirmeye bağlıdır.
• Geç Dönem: 3. haftadan sonra bile devam edebilir. Genellikle emzirmeyi kesmeyi gerektirmez, doktor kontrolünde takip edilir. “Sarılık oldu, anne sütünü keselim, mama verelim” düşüncesi doktor önermedikçe yanlıştır.

Yenidoğan sarılığı geçici bir durumdur ancak “nasılsa geçer” denilerek ihmal edilmemelidir. Özellikle ilk 10 gün, doktorunuzun belirlediği aralıklarla bilirubin ölçümü yaptırmak, bebeğinizin gelecekteki sağlığını korumak için atacağınız en önemli adımdır.