Burun akıntısı, burun tıkanıklığı, hapşırma, öksürük ve halsizlik… Özellikle mevsim geçişlerinde ortaya çıkan bu belirtilerin gripten mi yoksa alerjiden mi kaynaklandığını ayırt etmek her zaman kolay olmayabilir.
Grip ve alerji bazı ortak belirtilere sahip olsa da aslında birbirinden farklı iki sağlık durumudur. Grip, influenza virüslerinin neden olduğu bulaşıcı bir solunum yolu enfeksiyonudur. Alerjik rinit ise bağışıklık sisteminin polen, ev tozu akarları veya hayvan tüyü gibi normalde zararsız maddelere aşırı yanıt vermesi sonucunda ortaya çıkar.
Bu nedenle belirtilerin ne zaman başladığı, ne kadar sürdüğü ve ateş, kas ağrısı veya gözlerde kaşıntı gibi eşlik eden bulgular ayırıcı değerlendirmede önemli olabilir. Ancak yalnızca belirtilere bakarak her zaman kesin tanı koymak mümkün değildir.
Grip yani influenza, influenza virüslerinin neden olduğu bulaşıcı bir solunum yolu hastalığıdır.
Grip belirtileri çoğunlukla ani başlar. Hastalar birkaç saat içerisinde kendilerini belirgin biçimde hasta ve yorgun hissedebilir.
Gripte görülebilecek belirtiler arasında:
yer alabilir. Bununla birlikte grip olan herkesin ateşi olmak zorunda değildir. Özellikle yalnızca “ateşim yok, o halde grip değilim” şeklinde değerlendirme yapmak doğru değildir.
Alerjik rinit, bağışıklık sisteminin belirli çevresel maddelere karşı aşırı tepki vermesiyle ortaya çıkan bir durumdur.
Bu maddeler arasında:
bulunabilir. Alerji bulaşıcı değildir. Belirtiler kişinin alerjenle temas ettiği süre boyunca devam edebilir ve özellikle mevsimsel polen alerjisinde belirli dönemlerde tekrarlayabilir.
Grip çoğunlukla ani başlangıçlıdır. Kişi sabah kendisini nispeten iyi hissederken birkaç saat içerisinde belirgin halsizlik, kas ağrısı, ateş ve öksürük geliştirebilir. Alerji ise alerjenle temasla ilişkili olarak başlayabilir ve özellikle mevsimsel alerjilerde günler veya haftalar boyunca devam edebilir.
Gripte ateş görülebilir. Alerjik rinit ise tipik olarak ateşe neden olmaz. Ancak grip geçiren her kişide ateş olmayabileceği unutulmamalıdır.
Gripte kas ağrıları ve vücutta kırgınlık daha belirgin olabilir. Alerjide yaygın kas ağrısı beklenen temel bulgulardan biri değildir.
Gözlerde kaşıntı ve sulanma alerji açısından daha karakteristik bir bulgudur. Kaşıntılı ve sulanan gözler alerjide sık görülürken gripte tipik değildir.
Alerjik rinitte arka arkaya hapşırma atakları sık görülebilir. Gripte de hapşırma meydana gelebilir ancak alerjideki kadar baskın olmayabilir.
Her iki durumda da burun akıntısı görülebilir. Alerjide genellikle daha berrak ve sulu bir akıntı dikkat çekebilir. Ancak yalnızca akıntının görünümüne bakarak kesin tanı konulması doğru değildir.
Belirti | Grip | Alerji |
Ani başlangıç | Sık | Genellikle değil |
Ateş | Olabilir | Tipik değil |
Kas ağrısı | Sık olabilir | Beklenmez |
Belirgin halsizlik | Sık | Daha hafif olabilir |
Burun akıntısı | Olabilir | Sık |
Burun tıkanıklığı | Olabilir | Sık |
Hapşırma | Olabilir | Sık |
Gözlerde kaşıntı | Tipik değil | Sık |
Gözlerde sulanma | Daha az tipik | Sık |
Bulaşıcılık | Evet | Hayır |
Bu tablo genel farklılıkları gösterir; tanı amacıyla tek başına kullanılamaz.
Gripte belirtiler çoğu kişide birkaç gün içerisinde azalmaya başlarken öksürük ve halsizlik daha uzun sürebilir.
Alerji belirtileri ise kişinin alerjene maruziyeti devam ettiği sürece sürebilir. Örneğin belirli bir polene duyarlı kişide şikâyetler yalnızca birkaç gün değil, polen yoğunluğunun yüksek olduğu dönem boyunca haftalarca devam edebilir.
Bu nedenle “Bir türlü geçmeyen nezle” şeklinde tarif edilen bazı durumların altında alerjik rinit bulunabilir.
İlkbahar ve sonbahar dönemlerinde hem solunum yolu enfeksiyonları hem de bazı çevresel alerjenlere maruziyet artabilir.
Bu nedenle aynı dönem içerisinde burun akıntısı, hapşırma, öksürük ve burun tıkanıklığı gibi ortak belirtiler görülebilir.
Üstelik alerjisi olan bir kişi aynı zamanda viral enfeksiyon da geçirebilir. Dolayısıyla “alerjim var, grip olamam” veya “gribim var, belirtilerin tamamı bundan kaynaklanıyor” şeklinde kesin değerlendirme yapılmamalıdır.
İki durum arasındaki en temel farklardan biri budur. Grip influenza virüslerinden kaynaklandığı için kişiden kişiye bulaşabilir. Alerjik rinit ise bağışıklık sisteminin belirli maddelere verdiği yanıtla ilişkili olduğu için başka bir kişiye bulaşmaz.
Bu nedenle aynı ev veya iş ortamında birden fazla kişide kısa süre içerisinde benzer ateş, öksürük ve halsizlik şikâyetlerinin başlaması enfeksiyon olasılığını düşündürebilir. Ancak kesin değerlendirme için klinik muayene gerekebilir.
Grip tanısı hastanın şikâyetleri, muayene bulguları ve hastalığın toplumdaki görülme sıklığı dikkate alınarak hekim tarafından konulabilir.
Gerekli durumlarda influenza virüsünü tespit etmeye yönelik testler kullanılabilir. Semptomlar influenzayı düşündürebilse de enfeksiyonu doğrulamak amacıyla farklı testlerden yararlanılabilir.
Alerjik hastalıklarda belirtilerin ne zaman başladığı, hangi mevsimde arttığı, ev veya iş ortamıyla ilişkisi, hayvan temasıyla değişip değişmediği ve ailede alerjik hastalık bulunup bulunmadığı önemlidir.
Hekim gerekli gördüğünde alerjiye yönelik ileri değerlendirmeler planlayabilir. Her burun akıntısı veya hapşırma için alerji testi yapılması gerekmediği gibi belirtiler üzerinden kişinin kendi kendine alerji tanısı koyması da uygun değildir.
Belirtilerin uzun sürmesi, sık tekrarlaması veya günlük yaşamı belirgin şekilde etkilemesi halinde hekim değerlendirmesi uygun olabilir.
Özellikle;
durumunda tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir.
Grip veya alerji düşündüren şikâyetlerinizin nedeninin belirlenmesi ve size uygun yaklaşımın planlanması için ilgili uzmanlık alanına başvurabilirsiniz.
Yasal Uyarı: Bu sayfada yer alan içerikler tamamen genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tanı, tedavi veya reçete niteliği taşımaz. Sağlığınızla ilgili şikayetlerinizde kesin teşhis ve size özel tedavi planlaması için mutlaka uzman bir hekime başvurunuz.
Sıkça Sorulan Sorular
Grip çoğunlukla ani başlayan halsizlik, kas ağrısı, öksürük, baş ağrısı ve bazen ateşle seyreder. Alerjide ise hapşırma, berrak burun akıntısı ve özellikle gözlerde kaşıntı ve sulanma daha karakteristik olabilir. Ancak belirtiler örtüşebildiğinden kesin ayrım için hekim değerlendirmesi gerekebilir.
Alerjik rinit tipik olarak ateşe neden olmaz. Ateşin eşlik ettiği burun akıntısı ve solunum yolu şikâyetlerinde enfeksiyonlar dahil farklı nedenler değerlendirilmelidir.
Gripte gözlerle ilişkili bazı rahatsızlıklar meydana gelebilse de belirgin göz kaşıntısı ve sulanma alerjik hastalıklarda daha karakteristiktir.
Evet. Alerjik riniti bulunan bir kişi aynı zamanda influenza veya farklı bir solunum yolu enfeksiyonu geçirebilir. Bu nedenle yeni başlayan ateş, yoğun halsizlik veya kas ağrısı gibi belirtilerin yalnızca alerjiye bağlanmaması gerekir.
Gerekli görülen durumlarda influenza için tanısal testler uygulanabilir. Alerji değerlendirmesinde ise hastanın öyküsü ve muayene bulgularına göre alerji testleri planlanabilir. Hangi testin gerekli olduğuna hekim tarafından karar verilmelidir.
Aşağıda yer alan randevu formunu doldurarak, bizimle iletişime geçebilirsiniz. Ekibimiz, randevu planlamanız hakkında en kısa zamanda sizinle iletişime geçecektir.